Στις περισσότερες των περιπτώσεων η πληρωμή γίνεται σε είδος. Ο παραγωγός πηγαίνει τον καρπό (ελιά) στο ελαιοτριβείο, γίνεται η σύνθλιψη του καρπού και το ελαιοτριβείο ορίζει το ποσό πληρωμής, η οποία είθισται να γίνεται σε είδος.

Οι επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις στα ίδια θέματα δημιουργούν προβληματισμό. Ας δούμε μερικά από τα θέματα που έχουν επισημανθεί πολλάκις, αλλά παρά ταύτα διατηρούνται στην επικαιρότητα των ερωτήσεων από διάφορες πλευρές.

Αμοιβή σε είδος

Αρ. πρωτ.: Δ15 1039443 ΕΞ 2015/23.3.2015. Τρόποι απεικόνισης επί των παραστατικών πωλήσεων της αμοιβής που αφορούν εκθλιπτικά δικαιώματα (ποσοστό επί του παραχθέντος ελαιολάδου) και εισπράττονται σε είδος από οντότητες - εκμεταλλευτές ελαιοτριβείων, με βάση τις διατάξεις των ΕΛΠ (ν. 4308/2014) όπως αυτές ισχύουν από 01.01.2015.

Απαντώντας στα ερωτήματα που σχετίζονται με το αντικείμενο του θέματος και κατά το μέρος αρμοδιότητας του Τμήματος μας, θέτουμε υπόψη σας τα εξής:

Εφόσον η οντότητα-εκμεταλλευτής ελαιοτριβείου εισπράττει από τους αγρότες-παραγωγούς είτε του ειδικού είτε του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ (ν. 2859/2000) την αμοιβή του σε είδος (ποσοστό επί του παραχθέντος ελαιόλαδου) για την παροχή υπηρεσιών προς αυτούς, θεωρείται ότι προβαίνει σε ανταλλαγή υπηρεσιών με αγαθά. Συγκεκριμένα προσφέρει υπηρεσίες στον αγρότη, για την αμοιβή των οποίων υποχρεούται στην έκδοση τιμολογίου και ταυτόχρονα θεωρείται αγοραστής, για τη λαμβανόμενη, ως αμοιβή από αυτόν, ποσότητα αγροτικού προϊόντος.

Σημειώνεται ότι, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 39 των ΕΛΠ (ν. 4308/2014) οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ δεν υπόκεινται στις ρυθμίσεις αυτού του νόμου (ν. 4308/2014), δηλαδή δεν υποχρεούνται σε τήρηση λογιστικών αρχείων και έκδοση παραστατικών πωλήσεων (τιμολόγια, στοιχεία λιανικών συναλλαγών).

Οι αγρότες-φυσικά πρόσωπα που εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ υποχρεούνται στην τήρηση λογιστικών στοιχείων ακόμα κι αν δεν υποχρεούνται σε ενημέρωση των λογιστικών τους αρχείων (Α.Γ.Γ.Δ.Ε. ΠΟΛ.1007/9.1.2015). Ως εκ τούτου υποχρεούνται, όπως όλες οι οντότητες, σε έκδοση παραστατικού πώλησης (τιμολόγιο) για τις πωλήσεις αγαθών που πραγματοποιούν, εν προκειμένω την ποσότητα του ελαιολάδου και του ελαιοπυρήνα που πωλούν σε άλλες οντότητες, όπως είναι και ο εκμεταλλευτής ελαιοτριβείου.

Περαιτέρω, με βάση τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 8 των ΕΛΠ (ν. 4308/2014), όπως διευκρινίστηκε με την ΠΟΛ. 1003/31.12.2014, η οντότητα που πωλεί αγαθά ή υπηρεσίες δύναται, αντί να εκδώσει η ίδια το σχετικό τιμολόγιο, να διασφαλίσει με προηγούμενη συμφωνία την έκδοσή του από τον λήπτη των αγαθών ή των υπηρεσιών (αυτο-τιμολόγηση) ή από τρίτο πρόσωπο εξ ονόματος και για λογαριασμό της. Ωστόσο η σχετική συμφωνία δεν απαλλάσσει την οντότητα από τη νόμιμη υποχρέωση να διασφαλίσει ότι θα εκδοθεί τιμολόγιο καθώς και από κάθε σχετική ευθύνη.

Με βάση τα παραπάνω, ο εκμεταλλευτής ελαιοτριβείου:

• Για τις υπηρεσίες που παρέχει και αμείβεται σε είδος (ποσοστό επί του παραχθέντος ελαιόλαδου) υποχρεούται σε έκδοση τιμολογίου προς τους αγρότες είτε του ειδικού είτε του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ (ν. 2859/2000).

• Για την ποσότητα αγροτικού προϊόντος που λαμβάνει για την αμοιβή του σε είδος:

- Από αγρότη του ειδικού καθεστώτος (μη υπόχρεο σε έκδοση παραστατικού πώλησης), εκδίδει παραστατικό πώλησης (π.χ. τίτλο κτήσης, τιμολόγιο αγοράς) της παρ. 10 του άρθρου 8 των ΕΛΠ, το οποίο μπορεί να συνενώνεται με το παραστατικό πώλησης που αφορά την προαναφερόμενη παροχή υπηρεσίας, με την προϋπόθεση ότι στο συνενωμένο παραστατικό θα είναι διαθέσιμες όλες οι ενδείξεις και πληροφορίες που αφορούν τις προαναφερόμενες συναλλαγές διακριτά (ΠΟΛ.1003/31.12.2014 άρθρο 5.13.1).

- Από αγρότη του κανονικού καθεστώτος (υπόχρεο σε έκδοση παραστατικού πώλησης) λαμβάνει τιμολόγιο.

Δακοκτονία

Ακούμε διάφορα σχετικά με τη δακοκτονία, τον χρόνο και τον υπόχρεο απόδοσης. Θα προσπαθήσω για μία ακόμη φορά να είμαι σαφής, ελπίζοντας ότι για καθετί που δεν είναι κατανοητό ή που ενδεχομένως να έχω κάτι λάθος να λάβω την ενημέρωση και ευχαρίστως να το διορθώσω από αυτήν εδώ τη στήλη, καθώς ουδείς «άσφαλτος».

Αριθ. πρωτ.: Σ.4309/159/1.12.1983:

§2. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγρ. 4 του άρθρου 2 του Α.Ν. 112/1967, η εισφορά δακοκτονίας βαρύνει προκειμένου για λάδι εκείνον για λογαριασμό του οποίου γίνεται η έκθλιψη των ελιών...

Η εισφορά δακοκτονίας, προκειμένου για λάδι, αναγράφεται στην απόδειξη παροχής υπηρεσιών, η οποία κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγρ. 13 του άρθρου 13 του ΚΦΣ εκδίδεται από τον ελαιοτριβέα μόλις τελειώσει η έκθλιψη των ελιών και αμέσως μετά τη σχετική ζύγιση του λαδιού που παράχθηκε...

§4. Σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 30 του ΚΦΣ, ο ελαιοτριβέας και τα πρόσωπα που από τις διατάξεις του ίδιου Κώδικα υποχρεούνται στην έκδοση στοιχείων (τιμολογίων πώλησης, τιμολογίων αγοράς και εκκαθαρίσεων) οφείλουν να αποδίδουν στο Δημόσιο Ταμείο μέχρι 20 Φεβρουαρίου, 20 Μαΐου, 20 Αυγούστου και 20 Νοεμβρίου κάθε χρόνου την εισφορά δακοκτονίας που αναλογεί στο λάδι που παράχθηκε μέσα στο προηγούμενο ημερολογιακό τρίμηνο και στις ελιές που πωλήθηκαν χονδρικά από τους παραγωγούς αυτών ή τους εντολοδόχους τους μέσα στο προηγούμενο ημερολογιακό τρίμηνο. Δηλαδή όσοι έχουν υποχρέωση να εκδίδουν παραστατικά, δηλαδή οι αγρότες του κανονικού καθεστώτος, έχουν υποχρέωση να αποδίδουν αυτοί τη δακοκτονία.

Σε πολλές περιπτώσεις, έχει παρακρατηθεί η δακοκτονία από τα ελαιοτριβεία και αποδόθηκε στο Δημόσιο. Καλώς αποδόθηκε αφού για τον λόγο αυτό κρατήθηκε, όμως το γεγονός ότι έτσι συνέβαινε μέχρι τώρα, δεν σημαίνει ότι πρέπει να συνεχίσει να γίνεται.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Φοροτεχνικός, πρόεδρος ΣΕΕΛΦΟ Καρδίτσας, μέλος ΓΣ ΠΟΦΕΕ, ΓΓ ΓΕΟΦΙΝ, οικονομικός επόπτης ΕΒΕ Καρδίτσας

ethnos.gr